Στένωση αορτής στον σκύλο

Στένωση αορτής στον σκύλο

Η στένωση αορτής είναι μια συγγενής ή αναπτυξιακή ανωμαλία στην έξοδο του αίματος από την αριστερή κοιλία προς την αορτή. Στους σκύλους, η συχνότερη μορφή είναι η υποαορτική στένωση: ένας ινώδης δακτύλιος ή μια στενή περιοχή κάτω από την αορτική βαλβίδα δυσκολεύει την προώθηση του αίματος. Η βαρύτητα διαφέρει σημαντικά από σκύλο σε σκύλο, γι’ αυτό η διάγνωση και η παρακολούθηση βασίζονται σε ολοκληρωμένο καρδιολογικό έλεγχο.

Τι συμβαίνει στην καρδιά

Η αριστερή κοιλία χρειάζεται να αναπτύξει μεγαλύτερη πίεση για να περάσει το αίμα από το στενωμένο σημείο. Με τον χρόνο, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πάχυνση του μυοκαρδίου. Στις σοβαρότερες περιπτώσεις, η αυξημένη επιβάρυνση μπορεί να επηρεάσει την αιμάτωση του καρδιακού μυός και να ευνοήσει την εμφάνιση αρρυθμιών.

Η στένωση μπορεί να βρίσκεται κάτω από την αορτική βαλβίδα, στο επίπεδο των γλωχίνων της ή πιο πάνω από αυτήν. Στον σκύλο, η υποαορτική μορφή είναι η συχνότερη. Η λέξη «στένωση αορτής» χρησιμοποιείται συχνά ως γενικός όρος, αλλά η ακριβής θέση της βλάβης έχει σημασία για την αξιολόγηση και τις θεραπευτικές επιλογές.

Ποιες φυλές μπορεί να έχουν προδιάθεση

Η υποαορτική στένωση εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλόσωμους σκύλους. Μεταξύ των φυλών που αναφέρονται με προδιάθεση είναι τα Boxer, Newfoundland, Golden Retriever, Rottweiler και German Shepherd. Η προδιάθεση δεν σημαίνει ότι κάθε σκύλος αυτών των φυλών θα εμφανίσει τη νόσο, ούτε ότι η πάθηση αφορά αποκλειστικά αυτές τις φυλές.

Η ανωμαλία μπορεί να γίνει πιο εμφανής καθώς μεγαλώνει το κουτάβι. Έτσι, ένα πολύ πρώιμο εύρημα ή μια αρχικά φυσιολογική ακρόαση δεν απαντά πάντα οριστικά στο ερώτημα αν υπάρχει ή θα εξελιχθεί στένωση. Σε σκύλους υψηλού κινδύνου, ο κτηνίατρος μπορεί να συστήσει επανέλεγχο σε κατάλληλο χρόνο.

Ποια σημάδια μπορεί να παρατηρήσει ο κηδεμόνας

Πολλοί σκύλοι με ήπια στένωση δεν εμφανίζουν εμφανή συμπτώματα. Όταν η απόφραξη είναι σημαντικότερη, μπορεί να παρουσιαστούν:

  • εύκολη κόπωση ή μειωμένη αντοχή στην άσκηση,

  • αδυναμία ή καθυστέρηση στην ανάκαμψη μετά από δραστηριότητα,

  • λιποθυμία ή κατάρρευση, ιδιαίτερα κατά την άσκηση,

  • δυσκολία στην αναπνοή σε προχωρημένες ή επιπλεγμένες περιπτώσεις.

Σε σοβαρή νόσο υπάρχει κίνδυνος επικίνδυνης αρρυθμίας και αιφνίδιου επεισοδίου. Παρ’ όλα αυτά, η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει τη νόσο, ενώ η παρουσία ενός συμπτώματος δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ευθύνεται η καρδιά. Λιποθυμία, κατάρρευση ή έντονη δυσκολία στην αναπνοή χρειάζονται άμεση κτηνιατρική εκτίμηση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ένα συστολικό φύσημα μπορεί να είναι η πρώτη ένδειξη, ιδιαίτερα σε νεαρό σκύλο. Η ακρόαση είναι σημαντική, αλλά δεν δείχνει μόνη της την ακριβή θέση ή τη βαρύτητα της στένωσης. Η ένταση του φυσήματος δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδικό κριτήριο για την πρόγνωση ή την επιλογή θεραπείας.

Το υπερηχοκαρδιογράφημα με Doppler είναι η βασική εξέταση. Επιτρέπει στον κτηνίατρο καρδιολόγο να εξετάσει την έξοδο της αριστερής κοιλίας, την περιοχή κάτω από την αορτική βαλβίδα, τη ροή του αίματος και την ταχύτητά της. Αξιολογούνται επίσης το πάχος και η λειτουργία της αριστερής κοιλίας, η αορτική βαλβίδα και τυχόν συνοδές αλλοιώσεις. Η βαρύτητα προκύπτει από τον συνδυασμό ανατομικών και αιμοδυναμικών ευρημάτων, όχι από μία μεμονωμένη μέτρηση.

Το ηλεκτροκαρδιογράφημα ελέγχει τον καρδιακό ρυθμό. Σε σκύλους με λιποθυμικά επεισόδια, σοβαρή στένωση ή υποψία διαλείπουσας αρρυθμίας, μπορεί να χρειαστεί Holter 24 ωρών. Μια σύντομη καταγραφή στο ιατρείο δεν εντοπίζει πάντα αρρυθμίες που εμφανίζονται περιστασιακά ή κατά τη δραστηριότητα. Ακτινογραφίες θώρακα μπορεί να ζητηθούν όταν υπάρχουν αναπνευστικά συμπτώματα ή για να αξιολογηθούν άλλες αιτίες τους.

Υπάρχει θεραπεία;

Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται ανάλογα με τη βαρύτητα, τα συμπτώματα, τα ευρήματα του υπερήχου και την παρουσία αρρυθμιών. Σε ήπιες περιπτώσεις μπορεί να αρκεί η παρακολούθηση. Σε μέτρια ή σοβαρή νόσο, ο κτηνίατρος καρδιολόγος μπορεί να εξετάσει φαρμακευτική αγωγή, όπως β-αναστολέα, ή θεραπεία για τεκμηριωμένη αρρυθμία. Τα φάρμακα δεν αφαιρούν τη στένωση και η αποτελεσματικότητά τους στην πρόληψη αιφνίδιου θανάτου δεν έχει αποδειχθεί οριστικά σε όλες τις περιπτώσεις.

Η απλή διάταση με μπαλόνι δεν έχει σταθερά αποτελέσματα στην υποαορτική στένωση, επειδή η βλάβη αποτελείται συχνά από ινώδη ιστό. Σε επιλεγμένα περιστατικά μπορεί να συζητηθούν πιο εξειδικευμένες επεμβατικές τεχνικές, όπως cutting balloon σε συνδυασμό με μπαλόνι υψηλής πίεσης. Τα διαθέσιμα αποτελέσματα είναι μεταβλητά και η απόφαση λαμβάνεται σε εξειδικευμένο κέντρο. Δεν υπάρχει μία επέμβαση που να αποτελεί κατάλληλη ή οριστική λύση για όλους τους σκύλους.

Σε μέτρια ή σοβαρή νόσο μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή της δραστηριότητας, ιδίως περιορισμός έντονης ή απότομης άσκησης. Δεν χρειάζονται όλοι οι σκύλοι την ίδια απαγόρευση άσκησης. Ζητήστε από τον κτηνίατρο συγκεκριμένες οδηγίες για το δικό σας ζώο και μην ξεκινάτε ή διακόπτετε φάρμακα χωρίς συνεννόηση.

Παρακολούθηση και έλεγχος πριν από αναπαραγωγή

Η συχνότητα επανελέγχου καθορίζεται από τη βαρύτητα και την πορεία της νόσου. Μπορεί να περιλαμβάνει κλινική εξέταση, υπερηχοκαρδιογράφημα και, όταν υπάρχει ένδειξη, ECG ή Holter. Αν παρατηρήσετε μειωμένη αντοχή, λιποθυμία, κατάρρευση ή αλλαγή στην αναπνοή, ενημερώστε τον κτηνίατρο και μην περιμένετε τον προγραμματισμένο επανέλεγχο.

Επειδή υπάρχει κληρονομική προδιάθεση, οι σκύλοι με επιβεβαιωμένη στένωση δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για αναπαραγωγή. Για σκύλους αναπαραγωγής φυλών υψηλού κινδύνου, ο έλεγχος πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα της φυλής και από κατάλληλα εκπαιδευμένο κτηνίατρο ή καρδιολόγο. Τα πρωτόκολλα διαφέρουν μεταξύ φυλών και μπορεί να συνδυάζουν ακρόαση με υπερηχοκαρδιογράφημα Doppler.

Τι να θυμάστε

Η στένωση αορτής στον σκύλο δεν έχει την ίδια βαρύτητα σε κάθε περιστατικό. Ένα φύσημα είναι αφορμή για αξιολόγηση, όχι διάγνωση της σοβαρότητας. Το υπερηχοκαρδιογράφημα με Doppler, το ιστορικό και τα συμπτώματα βοηθούν να καθοριστούν η παρακολούθηση και η κατάλληλη αντιμετώπιση.

Ενδεικτικές πηγές