Αρτηριακή υπέρταση στη γάτα: πότε πρέπει να μετράμε την πίεση;
Αρτηριακή υπέρταση στη γάτα: πότε πρέπει να μετράμε την πίεση;
Η αρτηριακή υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Στις γάτες συχνά εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα, μέχρι να προκαλέσει βλάβες σε σημαντικά όργανα, όπως τα μάτια, οι νεφροί, ο εγκέφαλος και η καρδιά.
Ποιες γάτες πρέπει να ελέγχονται;
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του ACVIM, είναι λογικό να πραγματοποιείται μέτρηση της αρτηριακής πίεσης μία φορά τον χρόνο στις γάτες ηλικίας 9 ετών και άνω.
Συχνότερος έλεγχος συνιστάται σε γάτες που:
πάσχουν από χρόνια νεφρική νόσο,
έχουν διαγνωστεί με υπερθυρεοειδισμό,
παρουσιάζουν ξαφνική απώλεια όρασης ή αλλοιώσεις στα μάτια,
εμφανίζουν νευρολογικά συμπτώματα,
έχουν καρδιακή υπερτροφία ή άλλα ευρήματα που μπορεί να σχετίζονται με υπέρταση.
Σε γάτες με χρόνια νεφρική νόσο ή νόσημα που προδιαθέτει σε υπέρταση, η πίεση μπορεί να χρειάζεται να ελέγχεται περίπου κάθε έξι μήνες.
Με ποιες παθήσεις σχετίζεται;
Στις περισσότερες γάτες η υπέρταση εμφανίζεται σε συνδυασμό με κάποια άλλη πάθηση. Συχνότερα σχετίζεται με:
χρόνια νεφρική νόσο,
υπερθυρεοειδισμό,
πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό, μια λιγότερο συχνή νόσο.
Σε ορισμένες γάτες δεν εντοπίζεται σαφές υποκείμενο αίτιο. Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται ως ιδιοπαθής υπέρταση.
Ποιες βλάβες μπορεί να προκαλέσει;
Η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να προκαλέσει βλάβη σε τέσσερα βασικά όργανα-στόχους:
Μάτια: αιμορραγίες ή αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και αιφνίδια τύφλωση.
Νεφροί: επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας και αύξηση της απώλειας πρωτεΐνης στα ούρα.
Εγκέφαλος: αποπροσανατολισμό, διαταραχές ισορροπίας, αλλαγές συμπεριφοράς ή επιληπτικές κρίσεις.
Καρδιά: πάχυνση του μυοκαρδίου της αριστερής κοιλίας και, σπανιότερα, καρδιακή ανεπάρκεια.
Ποια συμπτώματα μπορεί να παρατηρήσει ο κηδεμόνας;
Πολλές υπερτασικές γάτες δεν παρουσιάζουν εμφανή συμπτώματα. Όταν υπάρχουν, μπορεί να περιλαμβάνουν τα κάτωθι και συνιστάται άμεση κτηνιατρική επίβλεψη:
ξαφνική απώλεια ή μείωση της όρασης,
μόνιμα διεσταλμένες κόρες,
πρόσκρουση σε αντικείμενα,
αποπροσανατολισμό ή αλλαγή συμπεριφοράς,
αστάθεια ή αδυναμία,
επιληπτικές κρίσεις.
Πώς γίνεται η μέτρηση;
Η μέτρηση είναι ανώδυνη. Μια μικρή περιχειρίδα τοποθετείται σε ένα άκρο ή στην ουρά της γάτας.
Για να περιοριστεί η επίδραση του άγχους, η γάτα πρέπει να παραμένει για 5–10 λεπτά σε ήσυχο χώρο, με όσο το δυνατόν λιγότερο περιορισμό. Στη συνέχεια πραγματοποιούνται αρκετές διαδοχικές μετρήσεις και υπολογίζεται ο μέσος όρος των αξιόπιστων τιμών.
Το άγχος της επίσκεψης μπορεί να αυξήσει προσωρινά την πίεση. Για τον λόγο αυτό, μία αυξημένη τιμή δεν σημαίνει πάντοτε ότι η γάτα πάσχει από μόνιμη υπέρταση.
Πώς ερμηνεύονται οι τιμές;
Η αξιολόγηση βασίζεται κυρίως στη συστολική αρτηριακή πίεση και στον κίνδυνο πρόκλησης βλάβης στα όργανα:
Κάτω από 140 mmHg: ελάχιστος κίνδυνος.
140–159 mmHg: χαμηλός κίνδυνος· συνήθως απαιτείται παρακολούθηση.
160–179 mmHg: μέτριος κίνδυνος βλάβης.
180 mmHg και άνω: υψηλός κίνδυνος βλάβης.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η υπέρταση πρέπει να επιβεβαιώνεται με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις σε περισσότερες από μία επισκέψεις. Εάν όμως υπάρχουν ήδη βλάβες στα μάτια, στους νεφρούς ή στο νευρικό σύστημα, μπορεί να χρειαστεί άμεση έναρξη θεραπείας.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η θεραπεία περιλαμβάνει τη χορήγηση αντιυπερτασικού φαρμάκου και την παράλληλη αντιμετώπιση της υποκείμενης πάθησης, με βάση τις οδηγίες του επιβλέποντος κτηνιάτρου.
Μετά την έναρξη της αγωγής απαιτούνται επανέλεγχοι, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι η πίεση έχει μειωθεί με ασφάλεια. Στόχος είναι συνήθως η συστολική πίεση να διατηρείται κάτω από 160 mmHg, χωρίς να προκαλείται υπόταση.
Γιατί είναι σημαντικός ο προληπτικός έλεγχος;
Η υπέρταση μπορεί να παραμένει «σιωπηλή» για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, ιδιαίτερα στις ηλικιωμένες γάτες και σε όσες πάσχουν από νεφρική ή ενδοκρινική νόσο, μπορεί να προλάβει σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπλοκές.
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την κτηνιατρική εξέταση ή τις εξατομικευμένες οδηγίες του κτηνιάτρου που παρακολουθεί τη γάτα σας.
Βιβλιογραφική πηγή: Acierno MJ, Brown S, Coleman AE, et al. ACVIM consensus statement: Guidelines for the identification, evaluation, and management of systemic hypertension in dogs and cats. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2018;32:1803–1822.
